mmm.jpg

Ο αγώνας της όπερας (μέρος Α)

16:11 | 13 Μαι 2020 3 min read
16:11 | 13/05/2020 3 min read
mmm.jpg

Η αγωνιστική απραξία μας έχει πλέον μαραζώσει. Τουλάχιστον έχει δοθεί ο χρόνος αφενός μεν να αποτοξινωθούμε από το ποδόσφαιρο αλλά και να ασχοληθούμε με άλλα πράγματα που αγαπάμε αλλά δεν υπάρχει ο χρόνος να διαθέσουμε.  Σκέφτηκα λοιπόν να σας γράψω μία ιστορία που αφορά λίγο τη μουσική,  πολύ την βιογραφία ενός πολύ ξεχωριστού ανθρώπου που ελάχιστοι γνωρίζουν, μία συγκεκριμένη παρτίδα σκάκι που έμεινε στην ιστορία σαν «ο αγώνας της όπερας» ή «η σφαγή της όπερας», για να καταλήξω στο πρώτο ματς της επανέναρξης στην Ισπανία (μάλλον 12 Ιουνίου) που θα είναι αυτό ανάμεσα στη Μπέτις και την Σεβίλλη. Το πως μπλέκονται όλα αυτά μαζί θα το δούμε στη πορεία.

Η ιστορία αυτή θα ξεκινήσει από την Νέα Ορλεάνη. Την πόλη της Αμερικής στην οποία γεννήθηκε η τζαζ, το μπλούζ, το ραγκτάιμ, το καζούν, το ζάιντεκο ή τα περίφημα νεκρώσιμα εμβατήρια (marches).  Την πόλη που ίσως θυμάστε να χτύπησε ανελέητα ο τυφώνας  Κατρίνα πριν από κάποια χρόνια.  Για την μουσική της Νέας Ορλεάνης θα μπορούσαμε να πούμε πολλά  μα πάρα πολλά, όπως για παράδειγμα το πως ξεκίνησε αλλά και το πώς προέκυψε το όνομα στο μουσικό ιδίωμα που αποκαλούμε «τζαζ». Το αντικείμενο μας όμως θα είναι άλλο. Βρισκόμαστε στα 1837 στη Νέα Ορλεάνη, χρονιά που αναλαμβάνει τα ηνία της χώρας ο όγδοος κατά σειρά Πρόεδρος (1837-1841) Μάρτιν βαν Μπιούρεν (1782-1862) που υπήρξε και ο πρώτος που γεννήθηκε στην Αμερική (Νέα Υόρκη) και μάλιστα χωρίς καμία γενεαλογική σχέση με Βρετανούς.

Την ίδια χρονιά γεννιέται ο Πωλ Τσαρλς Μόρφυ (22 Ιουνίου 1837), γόνος μίας ευκατάστατης και γνωστής  οικογένειας στη Νέα Ορλέανη. Ο πατέρας του, ο Αλόνσο Μάικλ Μόρφυ (Ιρλανδο-Πορτογαλο-Ισπανικής καταγωγής), ήταν νομικός του κράτους αλλά και γενικός εισαγγελέας στο ανώτατο δικαστήριο της Λουϊζιάνα (διατέλεσε και στην βουλή των αντιπροσώπων από το 1825 έως το 1829). Ενώ η μητέρα του, η Louise Therese Felicite Thelcide Le Carpentier, ήταν εξαιρετική μουσικός, από την κατοικία της οποίας περνούσαν οι μεγαλύτεροι μουσικοί της εποχής εκείνης αλλά και όλα τα ταλέντα της Νέας Ορλέανης.

Οι σπουδές του Πωλ Μόρφυ ήταν όπως γίνεται αντιληπτό εξαιρετικά σπουδαίες. Σε ηλικία 4 ετών διάβαζε και έγραφε με χαρακτηριστική άνεση. Σε ηλικία μόλις 19 ετών τέλειωσε το νομικό τμήμα του Πανεπιστημίου  της Λουϊζιάνα, με τους πάντες να μένουν έκθαμβοι όταν διαπίστωσαν πως ήξερε όλο τον αστικό κώδικα της Λουϊζιάνα απέξω. Σε αυτό το σημείο καταγράφουμε το γεγονός πως βάσει του νόμου της πόλης, ένας νομικός για να άνοιγε δικηγορικό γραφείο θα έπρεπε να είναι 21 ετών. Ο Μόρφυ όμως δεν μπορούσε διότι ήταν ακόμα 19.  Ήξερε σε υψηλότατο επίπεδο, αρχαία Ελληνικά, Λατινικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Γαλλικά και μαθηματικά. Εκτός βέβαια του γεγονότος ότι από πολύ μικρή ηλικία, του αρκούσε μία και μόνη φορά να ακούσει μία όπερα, για να την απαγγείλει στη συνέχεια με κάθε λεπτομέρεια.

Σε ένα σπίτι ουσιαστικά πολυάσχολων ευγενών, ο ελεύθερος χρόνος ενίοτε αφιερωνόταν στο σκάκι. Το πνευματικό αυτό παιχνίδι κόντρα στους πολλούς και τα περί Ασίας (όπως ισχυρίζονται), πρωτοεμφανίστηκε στην Κρήτη πριν 4.000 χρόνια, ενώ ως πρώτος ανεπίσημος φυσικά παγκόσμιος πρωταθλητής, θεωρείται ο Λέων ο Μυτιληναίος ο οποίος απεκλήθη «αήττητος». Στους αιώνες που πέρασαν   το σκάκι γνώρισε διάφορες ονομασίες (πεσσοί, σκάκος, ζατρίκιον κ.λ.π.) μέχρι να πάρει την σημερινή του μορφή και ονομασία.

Αρχίζουν λοιπόν για τον Μόρφυ οι προσκλήσεις, τα ταξίδια και οι αγώνες στα διασημότερα σκακιστικά στέκια της Αμερικής. Το αποτέλεσμα γνωστό εκ των προτέρων. Σαρώνει τους πάντες και τα πάντα στο πέρασμά του προκαλώντας τον τρόμο στους αντιπάλους. Χαρακτηριστικό το γεγονός ότι προσκλήθηκε στο πρώτο Παναμερικανικό συνέδριο σκακιού στη Νέα Υόρκη, όπου 20 μόλις χρονών βρέθηκε ανάμεσα σε 16 γίγαντες Αμερικάνους του σκακιού. "Προσκύνησαν" άπαντες... (συνεχίζεται)